دل دافع ماده مثل شراب و آنكه استعمال مىكنند براى اين فعل بوجه ديگر به متوجه كردن ماده از فم معده مثل بادام تلخ و هليله و بعضى آنچه اين فعل مىكنند به تنفر از تنفس آن عشقى و تقدير او از آن و اين مثل طبن مخلوط به ادويه‌ى مقيه مستعمله در علاج شهوت طين و در اشتداد جوع و شهوت كلبى است . بالجمله در حوامل بر طبع بگذارند كه بعد از سه ماه در اكثر بىعلاج زائل مىشود و الا گلقند عسلى و سكنجبين ساده و جوارش عود ترش و امثال آن خورانند و خوردن خردل و مانند آن اشياى حريفه نيز مفيد بود و هر چه مقوى معده و نشف رطوبات رديه باشد استعمال نمايند و بهر تشيف رطوبت سفوف قاقله و بسباسه كه در قول صاحب كامل بيايد نيز مفيد است و خائيدن استخوان چوزه‌ى مرغ بريان عجيب است و يزه سياه و نانخواه و انيسون و مصطكى و كندرو سعد و پودينه هر واحد خائيدن و آب او فرو بردن نيز مفيد و غذا لطيف و در مقدار معتدل و به دفعات دهند در آن شاخ‌هاى پودينه اندازند . و اگر در ماده شوريت باشد بهر تقويت معده شربت سيب يا هيبه ساده دهند . و ايضاً آنچه كسر حدت به كيفيت ردى كند مثل شربت بنفشه‌ى نيلوفر و شرب روغن كنجد مفيد بود غذا مثل بچه‌ى مرغ مطبوخ به آب غوره يا انار خورانند و از فواكه صالح براى ايشان قدرى از امرود و به سيب و نجوف اسقاط از قى و مسهل احتراز كنند . و اگر مضطر كردند قى غير عنيف صرف به آب نيم‌گرم و نمك و اسهال به خيارشنبر مع ادويه‌ى ملائم نمايند بعده تقويت به جوارش مصطكى و مانند آن كنند . و در غير حوامل تنقيه به قى و اسهال نمايند به دستورى كه در علاج امراض معده از سوء مزاج بلغمى گذشت و در هر ماه دو سه بار قى كنند و در قى كردن اول ماهى شور خورند و چون عطش غالب گردد آب ترب و شبت و سكنجبين عسلى يا ماء العسل و نمك نوشيده قى كنند . و اگر خلط غليظ و بسيار باشد گاه گاهى مسهل و حب صبر علوى خان و حب ايارج و حب افاويه استعمال نمايند و ايارج فيقرا نيز مزيل شهوت طين است چون در هر سه روز يك شربت از آن بخورند و بعد تنقيه منشفات رطوبت به كار برند و هر صبح زيره‌ى كرمانى و انيسون هر واحد سه درم مويز منقى ده درم هليله‌ى سياه پوست هليله‌ى كابلى پوست هليله آمله هر واحد نيم درم تا سه درم كوفته در سركه يك شبانه روز تر كنند و صاف نموده شكر سفيد يا گلقند شكرى يا عسلى حسب مزاج داخل كرده بنوشند . و اگر تنقيه‌ى معده از فضلات رديه به اين دويه نشود و از اين حب تنقيه نمايند ايارج فيقرا يك درم هليله‌ى سياه و كابلى و هليله و آمله و نمك هندى و غاريقون هر واحد نيم درم رب السوس مقل از رق هر واحد ربع درم به آب باديان حبها بزرگ ساخته به شب استعمال نمايند و بعد از تنقيه تقويت معده كنند به جوارشات گرم چون جوارش عود مصطكى و كمونى و فلافلى و دارچينى و غيره جوارش مصطكى مركب علوى خان با عرق دارچينى و يا عود و يا هيل دهند و اين جوارش نيز مقوى معده است انيسون هليله هليله آمله مصطكى زيره نانخواه قاقلين زنجبيل سداب فلفل كوفته بيخته با سه چند نبات مقوم بسرشند و معجون خبث الحديد در اين به آب بسيار نافع است . و گويند كه نفع آن در دو يا سه هفته ظاهر شود از ابتداى شروع تناول آن . و ايضاً نفع آن در امزجه‌ى رطب بار و كثير الظهور است و امزجه‌ى يابسه حاره كمتر از آن نفع يابند و تضميد معده باضمده‌ى مقوى بعد انحدار غذا نمايند و يا ضماد گل انگوربرى گلنار و انار كوچك به شراب نمايند و مسح معده به قيروطى معمول به موم و روغن مصطكى كنند . و اگر گشنيز و زيره هر واحد علىحده در سركه سه روز پر در ده خشك كه ده بريان كنند و باريك سائيده به آب حصرم كه در آن پودينه تر كرده باشند بخورند در قطع اين علت مجرب انطاكى است و تسكين آرزو به مرغ بريان و استخوان طيور بريان و جوز جندم و هليله و بليله و تخم مورد و مغز چلغوزه‌ى بريان و فول بريان و بن بريان كنند و غذا لطيف مثل گوشت كبك و دراج و بچه‌ى مرغ و بره‌ى يك ساله مبرز به دارچينى و ابازير مفتحه دهند . و بالجمله علاج ايشان به علاج ضعفاى كبد و معده نمايند . و شمعون گفته كه صاحب اين علت در وقت تبرز براق خود انداخته به بينند و بخند و بدين عمل در چند روزى تدبير ديگر اين علت دفع شود . و دوائى كه در آن جفت بلوط هشت درم هست و در قول شيخ مسطور گردد براى صاحب اين علت كه معده فاسد و رنگ زرد و قريب استسقا بوده باشد به صبحت تجربه‌ى حكيم عابد پيوسته . بالجمله ادويه‌ى دافع فساد شهوت بعد تنقيه زيره و نانخواه و انيسون و هليلجات ثلاثه و آمله و بليله و قاقله و كندر و كبابه و بادام تلخ و اذخر و غافث و بلوط و مويز و برنگ كابلى و نمك و صبر و مرو خبث الحديد به رو روغن كنجد است اكلًا و استخوان طيور مضغاً و كسى كه گل بخورد از آن بازدارند و نخود بريان و باقلاى بريان بادام بريان عوض او بدهند و اندك قرص جو و به شراب بخورند و آب حب الزمان به سكنجبين بنوشند و به اغذيه‌ى متخذ به آب‌هاى قابض مقوى معده مثل آب سماق و انار دانه غذا سازند و از اغذيه مولد اخلاط رديه و اشياى سريع الفساد احتراز كنند كه به حسن تدبير مريض از اين علت خلاصى مىيابد . و گويند كه خوردن طباشير با مغز جوز و كذا حماض نهرى ترش خام و پخته و كذا زيره سياه در سركه يك شبانه روز تر كرده و خشك نموده بريان كرده هر روز يك درم تا هفت روز متواتر و كذا خوردن قاقله‌ى كبار مع پوست يك درم و كذا شرب قمر مسحوق و كذا اكل به قله‌ى يمانى و كذا صمغ بادام و كذا برگ خرفه خام چند بار و كذا صمغ عربى هر واحد براى شهوت طين نافع است . و گفته‌اند كه تطيب نفوس ايشان